Back

ⓘ Rudo (Bosna i Hercegovina)



                                               

FK Borac Banja Luka

Klub je osnovala grupa trgovačkih pomoćnika koji su se okupljali u gostionici "Putnik" u Banjoj Luci po dogovoru iz sredine 1925. godine. Osnivačka skupština kluba održana je 4. srpnja 1926. godine. Po tome Borac spada u najstarije klubove u Bosni i Hercegovini. Razgovoru su prisustvovali: Mile i Brane Stefanović, Nikola i Mile Pucar, Branko i Božidar Ilić, Rudi Hiter, Mustafa Softić, Zdravko Šerbl, Savo Novaković, Žarko Vranješević, Emil Zrelec, Venceslav Veno Filanović i još nekoliko mladića, uglavnom trgovačkih pomoćnika. Mnogi od njih su sa osnivanjem kluba vjerovali da će tim moći bol ...

                                               

Kopnena vojska JNA

Kopnena vojska je po brojnosti bila najveća grana Jugoslavenske narodne armije. Imala je oko 140.000 aktivnih vojnika, a mogla je u ratnim okolnostima mobilizirati preko milijun rezervista. Rezervne snage su bile organizirane po republičkim linijama u snage Teritorijalne obrane, a koje su u ratnim prilikama bile su podčinjene Vrhovnoj komandi JNA kao integralni dio obrambenog sustava. Teritorijalnu obranu činili su bivši ročnici koji su povremeno bilo pozivani na vojne vježbe.

                                               

Stari Vlah

Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine, u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. Na zapadu se Stari Vlah graniči sa Bosnom, na jugozapadu sa Hercegovinom, na jugoistoku sa Raškom oblašću, na istoku sa Šumadijom, na severu sa Kolubarskom oblašću. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga u Srbiji i Gornjodrinske regije u Bosni i Hercegovini. Obuhvata opštine Priboj, Prijepolje, Novu Varoš, Čajetinu, Užice, Arilje i Ivanjicu, kao i delove opštine Sjenice.Manje je ...

                                               

Stevan Moljević

Dr Stevan Moljević je bio srpski pravnik, četnički ideolog i savetnik Draže Mihailovića tokom Drugog svetskog rata. U svom spisu Homogena Srbija je zagovara stvaranje Velike Srbije i njeno etničko čišćenje od drugih naroda.

                                               

Rimski most u Starom Majdanu

Most u Starom Majdanu preko potoka Gračanice, poznat kao Rimski most, se nalazi u centru naselja Stari Majdan, u neposrednoj blizini porušene pravoslavne crkve i mjesne škole.

                                               

Sutorina

Sutorina se do maja 1947. nalazila u sklopu NR Bosne i Hercegovine, ali je usmenim dogovorom između crnogorskih Blažo Jovanović i Milovan Đilas i bosanskohercegovačkih Avdo Humo i Đuro Pucar Stari komunista dodijeljena NR Crnoj Gori, zajedno sa selima Igalo, Sušćepan, Prijevor, Ratiševina i Kruševice, čija ukupna površina iznosi 75 km². Pre toga je NR Bosna i Hercegovina u području Sutorine imala izlaz na Jadransko more i na bokokotorski zaliv u dužini od 7 kilometara obale.

                                               

Otok (Splitsko-dalmatinska županija)

Otok je općina Republike Hrvatske u Splitsko-dalmatinskoj županiji. Povijesno i zemljopisno nalazi se u središtu starohrvatske županije Cetine ili mlađe Cetinske krajine između zapadnih padina planine Kamešnice i srednjeg toka rijeke Cetine. Sjedište Općine je u istoimenom mjestu Otoku, koji se prvi put spominje 1341. godine pod imenom "Otok na Cetini".

                                               

Proboj četnika i Nemaca iz Srbije

Proboj četnika i Vermahta iz Srbije je bila nemačka operacija proboja Armijske grupe E kroz Sandžak. Usled poraza četničkih i nemačkih snaga prikupljenih u Srbiji tokom septembra i oktobra 1944, za Armijsku grupe je zatvoren pravac manevra prema Beogradu, pa je ona bila prisiljena da izbori za sebe alternativni pravac preko Sandžaka i istočne Bosne. Zeleni put je predstavljao liniju izvlačenja nemačke vojske iz Grčke na pravcu: Kosovska Mitrovica - Novi Pazar - Prijepolje - Priboj - Višegrad. U ovom proboju kroz partizansku teritoriju, Vermahtu su se pridružili i četnici. Nakon oslobođenja ...

                                               

Dezitijati

Dezitijati, Desitijati, ili Desidijati, kako bilježe drevni rimski hroničari, su Ilirsko pleme koje je naseljavalo dijelove Centralne Bosne. Sama etimologija naziva ovog plemena je još neutvrđena, ali bi se jezički i konceptualno mogla povezati sa riječi koja se kolokvijalno koristi u južnoslavenskim jezicima - "dasa", kao i sa albanskom riječi "dash", što znači "ovan", tražeći analogiju kako u jednoj od glavnih privrednih grana Ilira tog vremena stočarstvo, tako i konotaciju na ratobornost, koja se povezuje sa pojmovima "ovan" i "dasa". Slična analogija postoji i kod albanološkog pristupa ...

                                               

Ilirija

Za ostale upotrebe, v. Ilirija razvrstavanje. Ilirija je naziv historijskog geografskog područja koje su u antičko doba naseljavala brojna plemena Ilira. Ilirska plemena imala su zajednički jezik i obitavala su na području koje približno korespondira sa teritorijom bivše Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije i dijela današnje Republike Albanije. Prema grčkoj mitologiji, postojao je junak Ilirijus, sin Kadma i Harmonije, koji je zavladao cijelom Ilirijom i legenda dalje kaže da je on predak svih Ilira. Iliri su se doselili na područje zapadnog Balkana u X stoljeću p.n.e, dakle, n ...

                                               

Vučedolska kultura

Vučedolska kultura pripada jednoj od najvažnijih kasnih eneolitskih kultura na prostoru jugoistočne Evrope. Naziv je dobila po lokalitetu Vučedol. Vučedolska kultura bila je napredna civilizacija, koja sa svojom sofisticiranom kulturom, poimanjem svijeta i autentičnim kosmogenijem, predstavlja svojevrsno civilizacijsko dešavanje. Upoređuje se sa razvijenim civilizacijama u Mesopotamiji, u kojoj su se već pojavili gradovi i klinasto pismo, i u Egiptu, gdje je došlo do stvaranja države i hijeroglifskog pisma.

                                               

Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije

Narodnooslobodilačka borba ili Oslobodilački rat naroda Jugoslavije je bila oružana borba jugoslovenskih naroda, predvođenih Komunističkom partijom Jugoslavije, za oslobođenje od fašističke okupacije tokom Drugog svetskog rata. Obuhvata vremenski period od 7. 1941. do 5. 1945. godine, na celokupnoj teritoriji Jugoslavije. U istoriografiji bivše SFRJ ova borba se još nazivala Narodnooslobodilački rat i socijalistička revolucija. Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije je bila širok antifašistički front borbe protiv okupatora i njegovih saradnika. Jugoslovenski komunisti su bili dobro organiz ...

Rudo (Bosna i Hercegovina)
                                     

ⓘ Rudo (Bosna i Hercegovina)

Rudo je grad i središte istoimene općine na krajnjem istoku Bosne i Hercegovine, u blizini granice sa Srbijom. Administrativno pripada Republici Srpskoj. Riječ Rudo je keltskog porijekla i znači "mjesto gdje je nešto izgorelo".

Poznat je po događaju iz drugog svjetskog rata, kada je na području Rudog 21.12. 1941. osnovana Prva proleterska brigada, odnosno prva "regularna" jedinica NOVJ.

                                     

1. Zemljopis

Graniči sa opštinama Višegrad, Novo Goražde, Rogatica i Čajniče. To je brdsko planinsko područje sa planinama: Vučevica, Viogor, Varda i Tmor. Najveći vodeni tokovi su rijeke Lim i njegova desna pritoka Uvac. Ostale pritoke Lima su: Ustibarska rijeka, Poblaćnica, Radojna, Sutjeska i rijeka - jezero Krupica, sa dijelom korita Lima u dužini 10 km. koja je nastala izgradnjom akumulacionog jezera HE Višegrad.

                                     

2. Naseljena mjesta

Arbanasi, Arsići, Bare, Bijelo Brdo, Biševići, Bjelugovina, Bjelušine, Bjeljevine, Blizna, Boranovići, Bovan, Božovići, Budalice, Cvrkote, Čavdari, Danilovići, Dolovi, Donja Rijeka, Donja Strmica, Donje Cikote, Donji Ravanci, Dorići, Dragošuma, Dubac, Dugovječ, Džihanići, Gaočići, Gojava, Gornja Rijeka, Gornja Strmica, Gornje Cikote, Gornji Ravanci, Grabovik, Grivin, Janjići, Knjeginja, Kosovići, Kovači, Kula, Ljutava, Međurečje, Mikavice, Mioče, Misajlovina, Mokronozi, Mrsovo, Nikolići, Obrvena, Omačina, Omarine, Oputnica, Orah, Oskoruša, Past, Pazalje, Peljevići, Petačine, Plema, Pohare, Polimlje, Popov Do, Prebidoli, Pribišići, Prijevorac, Radoželje, Rakovići, Ravne Njive, Resići, Rudo, Rupavci, Setihovo, Sokolovići, Stankovača, Staro Rudo, Strgači, Strgačina, Strmica, Šahdani, Šanac, Štrpci, Trbosilje, Trnavci, Trnavci kod Rudog, Ustibar, Uvac, Vagan, Viti Grab, Zagrađe, Zarbovina, Zlatari, Zubač i Zubanj.

                                     

3. Historija

Područje Rudog, koje se često naziva i Donje Polimlje, u srednjovjekovnom periodu bilo je u sastavu države Nemanjića, a poslije smrti cara Dušana ovim područjem vladaju oblasni gospodari: Vojislav Vojinović, a potom njegov sinovac župan Nikola Altomanović, čija teritorija se prostirala od Dubrovnika do Rudnika. Od 1373. posle poraza Nikole Altomanovića, njegovu teritoriju podijelili su bosanski ban od 1377 kralj Tvrtko I Kotromanić, Lazar Hrebeljanović i Balšići. Dio Polimlja i dio područja Rudog tada je ušao u sastav srednjovjekovne bosanske države. Knez Lazar je uzeo Dobrun i proširio svoj uticaj do ušća rijeke Uvac u Lim. Nakon Kosovske bitke 1389. i smrti kneza Lazara i kralja Tvrtka 1391. područje Rudog je došlo pod uticaj vlasteoskih porodica iz roda Kosača uglavnom lijeva obala Lima – Hercegovina i Pavlovića uzak pojas donjeg Polimlja sa desne obale Lima. Oni će vladati ovim područjem do dolaska Turaka, koji su najkasnije 1465. okupirali teritoriju Donjeg Polimlja, pa tako i područje Rudog.

Rudo je osnovano 1555 godine, kao zadužbina Mustafe paše Sokolovića - Budimskog vezira. Mustafa je bratić daleko poznatijeg Mehmed paše Sokolovića, Velikog vezira Osmanskog carstva. Obojica su rodom iz naselja Sokolovići u opštini Rudo. O tome svjedoči najznačajniji sačuvan izvor povelja-vakufnama o osnivanju Rudog iz 1555.godine.Naselje je iz temelja urađeno po načelima orijentalnog urbanizma, sa više džamija, medresa i mekteba, puteva, mostova, hanova i zanatskih radnji. Ovaj ktitor Lim je premostio ćuprijom sa pet okana, a kasaba je ubrzo izrasla u varoš sa oko 400-500 kuća. O životu Rudog u ovom periodu govore dva izvora –jedan je biografija Mustafe Sokolovića a drugi putopisi Evlije Čelebije 1662- 1664. Po njegovim riječima "kasaba ima četiri mahale sa četiri islamske bogomolje, četiri stotine tvrdo građenih kuća, prizemnih i na sprat, s vinogradima i baščama, a sve su pokrivene šindrom. To su lijepi i otmjeni dvori s kućnim kupatilima. Sve su kuće oslobođene divanskih nameta i svih teških tereta. Ima tri osnovne škole, dvije derviške tekije, dva svratišta hana, jedno udobno javno kupatilo i pedeset dućana." Nakon toga, u narednih 150 godina, ova kasaba stagnira. Godine 1807-e za vrijeme I-srpskog ustanka, ustaničke jedinice iz Srbije, popalile su Rudo, Dobrun i Višegrad.Tada su izgorjeli svi objekti javne infrastrukture u Rudom i veliki broj privatnih stambenih objekata, nako čega se mjesto teško oporavilo. 1845 godine Rudo je imalo svega 46 kuća i oko 200-300 stanovnika.

Značajan napredak u privrednom pogledu Rudo je dobilo otvaranjem uskotračne pruge Sarajevo –Međeđa- Uvac i Međeđa-Vardište, godine 1906.

Rudo i njegovi žitelji, su se već od aprila 1941. našli na udaru ustaške vlasti NDH, koja je otpočela sa progonom i likvidacijom viđenijih Srba. Na Malu Gospojinu 21. septembra 1941. ustaničke četničke jedinice su protjeravši ustaše privremeno preuzele vlast, koju će ubrzo zamjeniti italijanske okupacione snage, sa manjim prekidima do 9. septembra 1943. mada je okolina Rudog sve vreme ostala pod kontrolom četničkih snaga.

Partizanske jedinice su prilikom kratkotrajnog boravka u Rudom 21. decembra 1941. formirale Prvu proletersku brigadu, a njeno formiranje u posleratnom periodu biće obilježavano sve do 1991. kao dan JNA. Tim povodom u Rudom je osnovan Muzej Prve proleterske brigade.

U socijalističkoj Jugoslaviji radili su: stovarište Rudnika uglja iz Pljevalja 1955, stovarište olova i cinka iz Šuplje stijene kod Pljevalja, kao i stovarište drvne gradje ŠIK" Velimir Jakić” iz Pljevalja 1956. U industrijskoj zoni izgradjeni su tih godina i prvi pogoni drvno-prerađivačke industrije" Polimka” pri ŠIPAD" Maglić” iz Foče i pogon metalne industrije" Metalac”, kasnije" Autodelovi” u sklopu Fabrike automobila iz Priboja FAP. Nešto kasnije, u osmoj deceniji XX vijeka tu je podignut i silos robnih rezervi i pekara" Klas”.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →