Back

ⓘ Pale (Bosna i Hercegovina)



                                               

Hadžišabanovića vila

Hadžišabanovića vila nalazi se u lokalitetu Koran, u neposrednoj blizini vrela rijeke Miljacke, opština Pale, Bosna i Hercegovina. Vilu je sagradila sarajevska trgovačka porodica Hadžišabanovića. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj od 3. do 9. septembra 2002. godine donijela je odluku da se vila proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

                                               

Cekovića kuća

Cekovića kuća nalazi se u Palama, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj 30. avgusta do 2. septembra 2004. godine donijela je odluku da se kuća proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

                                               

Smotra folklora "Na Neretvu misečina pala"

Smotra folklora "Na Neretvu misečina pala" je smotra folklornih tradicijskih plesova i napjeva koja se održava se u Metkoviću, u drugoj polovini mjeseca svibnja u organizaciji KUD-a Metković i Gradskog kulturnog središta Metković. Osim plesova i napjeva, kroz popratne izložbe i radionice smotra čuva specifičnost izrade starih odjevnih predmeta, kućnih rekvizita, načina odijevanja, izrade tradicijskog nakita, sviranja tradicijskih instrumenata i slično. Osim folklornih skupina iz cijele Hrvatske, smotra ugošćuje i skupine iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Vojvodine, Makedonije, Mađarske, I ...

                                               

Pavle Radenović

Pavle Radenović je bio knez iz redova Pavlovića koji je bio jedan od najmoćnijih velikaša u kraljevini Bosni na prelazu iz XIV u XV vek. Bio je sin Radena Jablanića koji je imao posede u istočnoj Bosni oko Krivaje i Prače. Kao jedan od proverenih ljudi u kraljevstvu, zajedno sa Vlatkom Vukovićem 1391. godine zauzima Konavle, koje su do tada držali Sankovići. Posle smrti Tvrtka I aktivno je učestvovao u smenjivanju i postavljanju kraljeva Bosne i za njegove vlasti su Pavlovići postali najmoćnija velikaška porodica uz Kosače i Vukčiće. Ubijen je u zaveri kralja Ostoje, vojvode Sandalja i Zla ...

                                               

Čepikuće

Čepikuće su malo naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji u zaleđu općine Dubrovačko primorje, u neposrednoj blizini granice sa Bosnom i Hercegovinom.

                                               

1501

Vlaški vladar Radu IV Veliki izgradio manastir Lapušnja kod Krivog Vira. Španac Rodrigo de Bastidas istražuje Panamski zemljouz. Aldus Manutius upotrebio kurziv u izdanju Vergilija. Portugalska braća Gaspar i Miguel Corte-Real plove uz obalu Severne Amerike Gaspar nestao. Kantoni Basel i Schaffhausen se otcepili od SRC i priključili Staroj Švajcarskoj Konfederaciji. Michelangelo počinje rad na Davidu. Napuljsko kraljevstvo podeljeno između aragonskog kralja Ferdinanda i francuskog Luja XII sporazum ubrzo pokvaren. Marko Marulić napisao Juditu objavljena 1521.

                                               

Jurjevo

Đurđevdan ili Jurjevo je vjerski praznik u čast Sv. Georgija koji se slavi u brojnim kršćanskim zemljama na dan njegove smrti 23. aprila po Gregorijanskom kalendaru ili 6. maja po Julijanskom kalendaru 303. godine.

                                               

Hrvatska Dubica

Hrvatska Dubica je općina na Baniji Sisačko-moslavačka županija. Nalazi se na ljevoj obali rijeke Une nekoliko km prije ušća u rijeku Savu. Na desnoj obali Une, u Bosni i Hercegovini, nalazi se grad Bosanska Kozarska Dubica. Hrvatska Dubica ujedno se nalazi na važnoj geostrateškoj točki; na dodiru Zrinskog pobrđa, te vratima Pounja u prostranu posavsku nizinu, što je omogucilo izgradnju bitnog prometnog smjera iz središnje Hrvatske prema sjeverozapadnoj Bosni.

                                               

1558

Nikola Zrinski Sigetski dobio prvu pravu grofovsku grbovnicu. Završena gradnja tvrđave Nehaj iznad Senja. Izgrađena Karađozbegova džamija u Mostaru. Tordanski edikt proglašava versku toleranciju u Erdelju. Bogati Nikola Pepić iz Kratova obnovio manastir Lesnovo.

                                               

Turbe Semiz-ali paše

Semiz Ali-pašino turbe predstavlja objekat memorijalne arhitekture Bosne i Hercegovine. Nalazi se u centru Prače, u blizini nekadašnje željezničke stanice. Proglašeno je, zajedno sa istoimenom džamijom i grobljem, za nacionalni spomenik BiH.

                                               

Pilsner

Pilsner je tip pale lager piva. Ime je dobilo po gradu Pilsen u Bohemiji u današnjoj Češkoj, gdje je i nastao još od 1842. kada je prvi put natočeno. Originalno pivo Pilsner Urquell se i danas tamo proizvodi. U Bosni i Hercegovini ovo se pivo proizvodi u Pivari Tuzla kao Tuzlanski pilsner.

Pale (Bosna i Hercegovina)
                                     

ⓘ Pale (Bosna i Hercegovina)

Pale je opština u Bosni i Hercegovini, Republika Srpska. Razvilo se za vrijeme Zimske Olimpijade u Sarajevu. Godine 1992. je postalo sjedište Republike Srpske, da bi taj status izgubilo godine 1998. kada je glavni grad tog entiteta postao Banja Luka. Susjedne opštine su: Sokolac, Rogatica, Pale-Prača, Trnovo, te gradovi Istočno Sarajevo i Sarajevo.

Dio općine je Daytonskim mirovnim sporazumom pripao Federaciji BiH i tvori novu općinu pod nazivom Pale-Prača.

                                     

1. Geografija i klima

Područje opštine Pale obuhvata 492 km² izrazito planinskog karaktera, sa nadmorskom visinom od 624 do 1916 m. Najniža tačka je na 624 m nadmorske visine, na zapadnoj strani opštine, gdje se spajaju paljanska i mokranjska Miljacka.

Središnji dio opštine Pale zauzima paljanska kotlina, smještena između planinskih masiva: Jahorine sa juga, Gosine sa istoka, Romanije sa sjeveroistoka, Ozrena sa sjevera i sjeverozapada i Trebevića sa zapada. Sjedište opštine je u naselju Pale. Pale su smještene u samoj kotlini, koja sa pribrežjem zauzima površinu od oko 8.5 km². Smještene su na nadmorskoj visini od 820 m.

Pale su prema geografsko-prirodnim osobinama odavno poznate kao klimatsko lječilište i izletište. Ljepota okoline, čist vazduh i blizina skijaških terena na Jahorini predstavljaju prirodnu dispoziciju i realnu osnovu za razvoj turizma. U nižim dijelovima opštine zastupljena je umjereno topla i vlažna klima, Već od 1.000 m nadmorske visine ova klima prelazi u planinsku klimu. Oštra planinska klima osjeća se i tijekom ljetnih mjeseci, kad temperatura zraka rijetko prelazi 25° Celzija.

Pretežan dio površine opštine sačinjava šumsko zemljište 64%, a svega 34% poljoprivredno i ostalo zemljište.

Na području općine nalazi se nekoliko poznatih pećina: Orlovača, Pećina Izvor Mokranjske Miljacke, Titova pećina Bogovići, Popova pećina i Novakova pećina.

Jedna od najznačajnijih prirodnih znamenitosti je pećina Orlovača, koja je uređena za turističke posjete. Orlovača 948 m se nalazi na istoimenom uzvišenju u zapadnom dijelu romanijskog svoda, zaselak Donje Sinjevo, naselje Sumbulovac, u slivu mokranjske Miljacke, odnosno u dolini njene desne pritoke Sinjave.

Opsežna istraživanja izvora Miljacke uključila su i topografska mjerenja, biospeleološka i hidrološka istraživanja kao i ispitivanja tragova kulture čovjeka. Istraživanja su izvođena tokom 2007 – 2009. godine. Do danas, speleolozi su istražili 7.100 m, čime je pećina Izvor Mokranjske Miljacke postala najduža dokumentovana pećina u cijeloj Bosni i Hercegovini.

                                     

2. Stanovništvo

Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Pale do rata prigradska općina Grada Sarajeva imala je 16.310. stanovnika, raspoređenih u 70 naselja.

Naseljena mjesta su:

Bjelogorci, Bljuštevac, Bogovići, Brdarići, Brdo, Brezovice Brezovica, Brnjica, Brojnići, Buđ, Careve Vode, Cmiljeva Stijena, Čeljadinići, Čeljigovići, Čemernica, Ćemanovići, Datelji, Donja Ljubogošta, Donja Vinča, Dušanovo, Dvorišta, Foča, Gluhovići, Goli Koran, Gornja Sjetlina, Gornja Ljubogošta, Gornja Vinča, Gornje Pale, Gornji Pribanj, Gorovići, Gradac, Gute, Han Derventa, Hotočina, Hrenovica, Ilijak, Jahorina, Jahorinski potok, Jasik, Jelovci, Kadino Selo, Kalovita brda, Kaljani, Kamenica, Kasidoli, Komrani, Koran, Kosmaj, Kostreša, Kračule, Lugovi, Luke, Lunje, Ljubogošta, Majdani, Minđure Minđura, Miošići, Modrik, Mokro, Mrakanj, Nehorići, Pale, Pavlovac, Petovići, Plandišta, Podgrab, Podloznik, Podmedenik, Podvitez, Ponor, Prača, Prača Donja, Priporišta, Prutine, Pustopolje, Radonjići, Rakite, Rakovac, Renovica, Repca, Rogoušići, Rosulje, Saice, Sinjevo, Sjetlina, Srednje, Stajna, Stambolčić, Stanica Pale, Stara Stanica, Strane, Sumbulovac, Šainovići, Šator, Šip, Turkovići, Udež, Velika Dvorišta, Vinograd, Vlahovići, Voznica i Vrelo Miljacke.

                                     

3. Historija

Nešto više nalaza iz praistorije potiče iz gvozdenog doba u područjima oko Mokrog na sjeveru, te oko Loznika i Ilijaka na istoku sa naseljima i utvrdama gradinskog tipa koji pripadaju Glasinačkoj kulturi, čiji su nosioci bili ilirsko pleme Autarijati. Nađeni su vrijedni numizmatički nalazi grčke provenijencije, iz čuvenih trgovačkih naselja antičkog doba Apollonia i Dyrrachion Drač iz II vijeka prije nove ere. Ovi nalazi potvrđuju trgovačke veze Ilira i starih Grka.

Iz rimskog perioda su djelimično sačuvani ostaci puteva, kao i ostaci rimskih građevina u selima Miošići i Ilijak.

U srednjem vijeku, u doba bosanske države ovo područje su držali pripadnici vlestelinske porodice Pavlović koji su ovdje imali dva, a možda i tri utvrđena grada Pavlovac na Prači, Gradina u Gornjim Palama i Hodidjed iznad sastava rijeka paljanske i mokranjske Miljacke. Iz tog perioda je i nekropola u selu Buđ, koju čini ukupno 127 stećaka sa grobovima. U nekropoli su najviše zastupljeni sanduci, druge su po brojnosti ploče, a ima i sljemenjaka.

Padom Bosne pod tursku vlast 1463 oblast Pavlovića podijeljena je u 11 nahija, a cijelo područje Turci su, prema imenu ranijih gospodara Pavlovića nazvali Vilajet Pavli. U prvom turskom popisu stanovništva, 1468/69. godine mjesto Pale pojavljuje se u obliku neobičnog turskog naziva Bogazi Yumry kao sjedište jedne od 11 nahija.

Naziv Vilajet Pavli za ovo područje istočne Bosne održao se sve do početka XIX vijeka. U to doba naselje se počinje zvati Pale. Pod tim imenom ubilježeno je na jednoj karti iz 1877. godine, ali je i cijeli kraj obilježen kao Pale.

U periodu rata 1992. do 1995. godine Pale su bile privremena prijestonica Republike Srpske. Tu su se nalazile političke i pravne institucije: Vlada i njeni organi, Skupština Republike Srpske i dr. U isto vrijeme, Pale su bile i značajan kulturni i informativni centar, s nizom kulturno-informativnih institucija.



                                     

4. Privreda

Nosioci razvoja na području Paljanske opštine su industrija, šumarstvo, ugostiteljsko-turističke djelatnosti i trgovina. Zbog geografskih i klimatskih karakteristika područja, djelatnost poljoprivrede je slabije razvijena. Po završetku ratnih dejstava, počeo je razvoj i u oblasti građevinarstva, a naročito u oblasti male privrede.

Industrijski razvoj na Paljanskoj opštini uglavnom je orijentisan na metalnu, drvnu i tekstilnu industriju. Na Palama se nalazi AD GIK "HIDROGRADNJA" Istočno Sarajevo-Pale.

                                     

4.1. Privreda Turizam

Područje opštine Pale svojim prirodnim uslovima pogoduje razvoju ugostiteljsko-turističke privrede. Vrlo je privlačan za turiste Olimpijski centar Jahorina, sa prekrasnim terenima za skijanje, gdje zimska sezona traje pet mjeseci. Smučarima i drugim turistima stoji na raspolaganju više od 20 km dobro uređenih staza za alpsko smučanje povezanih sa sedam žičara i šest ski-liftova, savremena ski-škola i ski-servis.

Osim pogodnosti za zimski turizam, opština Pale raspolaže i izvrsnim uslovima za lovni turizam, sa izvanrednim lovištima povezanim magistralnim, regionalnim i šumskim putevima, kao i lovačkim domovima.

Od prirodnih znamenitosti, najznačajnija je pećina Orlovača, koja je uređena za turističke posjete.

                                     

5. Slavni ljudi

  • Milica Popović, poznati karatistkinja prvak svijeta
  • Trifun "Trifko" Grabež, je bio pripadnik Mlade Bosne
  • Isidora Borovčanin, MISS RS za 2014.
  • Marko Jovičić, atletičar
  • Mihajlo Čvoro, narodni heroj
  • Tanja Marković, atletičarka
  • Rade Kapor, sportski radnik
  • Aleksandar Gutalj, fudbaler
  • Tomislav Lopatić, jugoslovenski biatlonac i učesnik ZOI 84 u Sarajevu
  • Risto Jugović, generalni direktor SOD "Jahorina"
  • Aleksandar Kosorić, fudbaler
  • Goran Trobok, poznati fudbaler Partizana
  • Ajdin Pašović, smučar i olimpijac upalio olimpijsku baklju na otvaranju ZOI 84 u Sarajevu
  • Goran Ješić, atletičar
  • Ognjen Koroman, poznati fudbaler Crvene Zvezde
  • Zoran Rabota, poznati vozač autobusa
  • Njegoš Sikiraš, najbolji mladi košarkaš
  • Petar Pandurević, vojno lice i komandant
  • Srđan Delipara, fudbaler
  • Dejan Mićević, atletičar
  • Milan Simović, poznati narodni heroj
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →