Back

ⓘ Biološko starenje




Biološko starenje
                                     

ⓘ Biološko starenje

Biološko starenje predstavlja univerzalan biološki proces, prirodnu fazu u životnom ciklusu svake jedinke, koja se završava smrću. To je proces koji predstavlja genetički programirano otkazivanje mehanizama koji održavaju homeostazu.

                                     

1.1. Starenje različitih organizama Starenje i razmnožavanje

Razmnožavanje je važna funkcija kojoj su podređeni svi drugi životni procesi, uključujući starenje i smrt. Da bi se razumeli procesi starenja neophodno je upoznati se sa razlikama između dve osnovne strategije razmnožanja:

  • razmnožavanje koje se dešava jednom u toku čitavog života jedinki; ova strategija karakteristična je za

jednogodišnje i dvogodišnje biljke, dok među životinjama je česta kod insekata, a retka kod kičmenjaka;

  • kada se u toku života organizmi razmnožavaju periodično veći broj puta u toku polne zrelosti, koja obično obuhvata veći deo života.
                                     

1.2. Starenje različitih organizama Starenje čoveka

Procesi starenja kod čoveka se ispoljavaju na sledeće načine:

  • taloženjem soli kalcijuma u međupršljenskim hrskavicama, što je posledica smanjenog kretanja; to smanjuje pokretljivost kičme, pa je stoga starija osoba povijena prema napred;
  • povećanjem pojave najčešćih kancera.
  • smanjanjem metabolizma i postepenim snižavanjem funkcija pojedinih organa, pri čemu je naročito smanjena hormonska aktivnost;
  • sužavanjem krvnih sudova zbog sklerotičnih procesa, pa se organi slabije snabdevaju krvlju i to se odražava na slabljenje njihovog rada;
  • gubitkom vode iz ćelija, što za posledicu ima zadržavanje toksina;
                                     

1.3. Starenje različitih organizama Starenje životinja

Efekti starenja životinja se mogu pratiti jedino u veštačkim, zaštićenim sredinama, kao što su laboratorije i zoološki vrtovi. U prirodnim uslovima su jedinke izložene napadima grabljivica, bolesti ili izložene nedostatku hrane što dovodi do njihove smrti u ranijem životnom dobu tako da je starost retka pojava. Kod najvećeg broja životinja postoji pravilo da njihova dužina života malo prevazilazi dostizanje polne zrelosti, mada ima i izuzetaka koji odstupaju od tog pravila.

                                     

1.4. Starenje različitih organizama Starenje biljaka

Starenja biljaka nije tako jasno uočljivo kao kod životinja. Pojmovi kao što su starenje, sazrevanje, smrt, razviće, hloroza, nekroza, isušivanje nisu jasno razgraničeni i često se preklapaju. U tom smislu nejasno je kako se postaviti kada su u pitanju semena, koja mogu da miruju ne pokazujući nikakve fiziološke aktivnosti ili sa delovima biljaka od kojih u vegetativnom razmnožavanju nastaju novi organizmi. Dužine života pojedinih vrsta u carstvu biljaka se veoma razlikuju. Neke drvenaste biljke mogu da žive stotinama godina sekvoja, baobab i dr., dok druge zeljaste biljke čitav svoj životni ciklus završavaju za nekoliko nedelja npr. efemere.

                                     

2. Genetika starenja

Promena genetičkog materijala je značajan činilac u procesu starenja. Po nekim teorijama proces starenja je povezan sa nakupljanjem grešaka u DNK u somatskim ćelijama, koje su označene kao somatske mutacije. Pored genskih mutacija somatskih ćelija, ustanovljeno je da se sa starošću povećava i učestalost hromozomskih aberacija, kako strukturnih tako i numeričkih.

Genetika starenja bavi se proučavanjem promena na genetičkom materijalu kao uzroku starenja čoveka i drugih bioloških vrsta. Sva dosadašnja ispitivanja ukazuju na činjenicu da su te promene značajan faktor u procesu starenja.

                                     

3. Fiziologija starenja

Promene koje se javljaju tokom starenja najbolje su proučene kod sisara, uglavnom iz dva razloga:

  • simptomi starenja su kod njih najizraženiji.
  • najsrodniji su sa čovekom,

Opšte promene tokom starenja sisara su:

  • smanjenje osnovne telesne mase živih ćelije i kostiju
  • smanjenje kretanja.
  • snižavanje bazalnog metabolizma u svim tkivima;
                                     

4. Prevremeno starenje

Patogeni faktori, geni i metabolički putevi koji su važni za starenje izučavaju se različitim pristupima od kojih je jedan izučavanje naslednih bolesti preuranjenog starenja - progerije, u koju spadaju različiti oblici bolesti:

  • Vernerov sindrom
  • Daunov sindrom
  • Hatčinson-Gilfordov sindrom
  • ataksija-teleangiektatika
  • Kokejnov sindrom
                                     

5. Biološke teorije starenja

Do danas je predloženo više od 300 teorija starenja koje pokušavaju da objasne ovaj veoma kompleksan proces. Biološke teorije imaju za cilj da objasne uzroke i mehanizme starenja na nivou ćelije, organa i organizma kao celine. Većina savremenih teorija biološkog starenja su međusobno slične i polaze od zajedničkih pretpostavki. Glavne biološke teorije starenja obuhvataju evolucioni, sistemski i ćelijski nivo.

                                     

6. Spoljašnje veze

  • Mechanisms of Aging
  • Evolutionary Theories of Aging and Longevity
  • New Books on Aging and Longevity Studies
  • Reliability Theory of Aging and Longevity
  • Aging Research Centre ARC
  • Scientific American: Loss of Anticancer Gene Retards Aging in Stem Cells
  • American Federation for Aging Research
  • Cellular Senescence Information Center
  • AgeLab
  • Longevity Meme Longevity Activism
  • senescence.info
  • 54 Scientists Open Letter on Aging Research
  • Resourses and Articles on the Biology of Aging and Life-Extension
  • American Academy of Anti-Aging Medicine
  • Ouroboros Anti-Aging Research News
  • Gerontology Research Group
                                     
  • jedno od sledećih mogućih stanja: nepovratno stanje mirovanja, poznata kao starenje ćelijsko samoubistvo, takođe poznato kao apoptoza ili programirana ćelijska
  • postepenog procesa gašenja osnovnih životnih funkcija, odnosno rezultat starenja Abnormalna ili patološka smrt je izazvana bolesnim stanjem ili ozljedama
  • овог поремећаја је прерано старење Вернеров синдром, више од других облика сегменталне прогерије, подсећа на убрзано старење Зато што дели симптоме
  • otpornost prema infekcijama, povećan rizik za pojavu leukemije, prevremeno starenje i dr. Iz svih tih razloga osobe sa ovim sindromom žive u proseku duplo
  • Dugovječnost, ili dužina života, longevitet engl. longevity je termin koji se u demografiji ponekad koristi kao sinonim za očekivana dužina života. Međutim
  • okolne ćelije koje su u neposrednoj blizini Glavni članak: Biološke teorije starenja Starenje je opšti fiziološki proces, koji nije sasvim izučen, i za
  • matična otopina i trebaju stajati na toplom mjestu starenje taloga Tokom procesa starenja taloga dolazi do otapanja manjih i rasta većih čestica
  • stanovništvo o zaštiti reproduktivnog zdravlja, da politički odgovori na starenje stanovništva, da sankciniše prekomerno rađanje, ili da ga motiviše kada
  • doprinose ćelijskom izumiranju vezanom za neurodegenerativne bolesti i proces starenja On takođe blokira brojne druge receptore, uključujući α - adrenergičkai
  • Japanu se Hodžkinova bolest obično javlja tek posle 30 - te godine i sa starenjem se učestalost stalno povećava. U SAD i Evropi postoje dva zamaha ove bolesti

Users also searched:

...