Back

ⓘ Drugi svjetski rat u Bosni i Hercegovini



                                               

Bombardiranje Pule u Drugom svjetskom ratu

Bombardiranje Pule u Drugom svjetskom ratu trajalo je od siječnja 1944. do ožujka 1945. godine. Iako su ratna razaranja pretrpjeli i ostali hrvatski gradovi, savezničko bombardiranje Pule može se usporediti s bombardiranjem Zadra koje je trajalo od studenog 1943. do listopada 1944. godine. Glavni razlog savezničkog bombardiranja Pule bio je strateški položaj grada kao i velika ratna luka koja se nalazila u to vrijeme pod njemačkom vojnom upravom. U svojoj 3000 godina dugoj povijesti Pula nikad prije nije doživjela ovakvo razaranje koje je kasnije dovelo do potpuno izmijenjenog izgleda grada.

                                               

Srbija u Prvom svjetskom ratu

Kraljevina Srbija ratovala je protiv Austro-Ugarske i drugih Centralnih sila od 28. jula 1914. kada joj je austro-ugarska vlada objavila rat pa sve do završetka Prvog svetskog rata 1918. godine. Prve godine rata Srbija koja je imala u ratu testiranu vojsku s 350.000 vojnika je potukla slabiju austrougarsku balkansku armiju od 290.000 regularnih vojnika i garnizonskih trupa koje nikad nisu učestvovale u ratu. Naredne godine srpska vojska se suočila s novim mobiliziranim austro-ugarskim jedinicama i još s revantiskičkim napadom Bugarske. Ne želeći da se preda srpska vojska se povukla preko A ...

                                               

Aprilski rat

Aprilski rat ili travanjski rat je naziv koji se koristi za invaziju Kraljevine Jugoslavije koju su za vrijeme Drugog svjetskog rata u aprilu 1941. izvele Sile Osovine. Kao povod za invaziju je poslužio puč kojim je 27.3. 1941. u Beogradu srušena pro-osovinska vlada Cvetković-Maček i zamijenjena vladom pro-britanskih oficira na čelu s generalom Dušanom Simovićem. Njemačke snage su, brzo modificiravši planove načinjene za Operaciju Marita, 6.4. započele napad i koristeći tehnološku nadmoć, povoljan strateški položaj, kao i doktrinu blitzkriega, lako porazile demoralizirane i dezorganizirane ...

                                               

Ilija Trifunović-Birčanin

Ilija Trifunović-Birčanin, je bio srpski četnički vojvoda. U drugom svjetskom ratu, Mihailovićev komandant Ilija Trifunović Birčanin je uz pomoć italijanskih fašista osnovao je četničke odrede u zapadnoj Bosni, Lici i Dalmaciji, koji su sa Italijanima vodili borbe protiv partizana. Znatan deo legalizovanih četnika, poznatih pod imenom "dobrovoljačka antikomunistička milicija" MVAC stavio je pod direktnu komandu okupatora, a čiji je glavni zadatak bio uništavanje antifašista u Dalmaciji.

                                               

Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu

Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu Jugoslovenskih naroda predstavlja kapitalan izdavački poduhvat Vojnoistorijskog instituta JNA u Beogradu u 174 knjige. Na prikupljanju i prevođenju dokumentacije za ovaj zbornik radio je tim stručnjaka četiri decenije. U Zborniku je objavljena većina poznatih dokumenata svih zaraćenih strana u Jugoslaviji tokom Drugog svetskog rata. Edicija se sastoji od 174 knjige i podeljena je u petnaest tomova. Prva knjiga, Borbe u Srbiji 1941, izdata je u Beogradu 1949, a poslednja, tom XV, knjiga 1, O učešću hortijevske Mađarske u napadu i ok ...

                                               

Sabotaže u Srbiji u Drugom svetskom ratu

Sabotaže u Srbiji u Drugom svetskom ratu su tokom 1942-1943 vršili četnici Draže Mihailovića. Tokom 1941. i 1944. godine, diverzije su uglavnom vršili partizani. Za četničke diverzije koristi se i naziv bitka za snabdevanje, jer je cilj bio prekid snabdevanja nemačkih trupa tokom bitke za Afriku. U pustinjama Libije i Egipta u drugoj polovini 1942. i u prvoj polovini 1943. godine vođene su žestoke borbe između Saveznika i nemačkog Afričkog korpusa, pod komandom maršala Romela. Najkraći put za snabdevanje nemačke vojske u Africi išao je preko Srbije, prugom Beograd - Solun. Neki publicisti ...

                                               

Papirna

Papirna je jugoslavenski TV film u produkciji TV Sarajevo snimljen u režiji Aleksandra Jevđevića i premijerno prikazan 1978. godine. Scenario je napisao Alija Isaković, a radnja se događa u Bosni i Hercegovini u godinama nakon Drugog svjetskog rata, a protagonist je mladić iz malog mjesta koji pokušava započeti novi život u velikom gradu gdje je počela industrijalizacija.

                                               

21. 11.

1916. - Umro Franc Jozef I, austrijski car od 1848, a od 1867. car i kralj Austro-Ugarske monarhije. Godine 1878. okupirao je, a potom anektirao Bosnu i Hercegovinu. Atentat na njegovog bratanca nadvojvodu Franca Ferdinanda u Sarajevu 1914. iskoristio je za obračun sa Srbijom. Smatra se da je taj atentat bio i neposredan povod za početak Prvog svjetskog rata. Naslijedio ga je Karlo I, posljednji vladar carstva koje se nakon rata raspalo. 2000. - Napadom na policijsku stanicu u selu Končulj, u kojem su poginula četiri pripadnika srpskih snaga bezbjednosti, obnovljeni su sukobi naoružanih Al ...

                                               

Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore

Proboj četnika i Vermahta iz Crne Gore predstavlja operaciju proboja nemačkog 21. armijskog korpusa, uz pomoć četnika Pavla Đurišića, iz partizanskog okruženja u Crnoj Gori. Nemački 21. korpus posedao je Albaniju i Crnu Goru. Tokom septembra i oktobra 1944. snage NOVJ zauzele su Gacko, Berane, Nikšić, Kolašin, Mojkovac, Bijelo Polje, Prijepolje, Pljevlja, Trebinje, Bileću i Grahovo, odsekavši na taj način 21. korpus od delova Druge oklopne armije na severu i istoku. Tokom proboja glavnine Armijske grupe E od Skoplja do Novog Pazara, 21. korpus izgubio je neposredan kontakt i sa ovim snagam ...

                                               

18. 6.

1815. - Bitka kod Waterlooa u kojoj su udružene britanske i pruske trupe pod komandom britanskog i pruskog vojskovođe Velingtona i Blihera konačno potukle Napoleona Bonapartu i označile kraj napoleonskih ratova. 2005. - Održan prvi međunarodni Festival pjesme i sevdaha "Rade Jovanović" u Goraždu 1996. - Benjamin Netanjahu postao najmlađi premijer u istoriji Izraela, posle izborne pobede desne koalicije. 1881. - Rusija, Austro-Ugarska i Nemačka potpisale tajni savez "Liga tri cara" na tri godine. 2002. - U eksploziji bombe koju je aktivirao palestinski bombaš-samoubica, u prepunom autobusu ...

                                               

Džamija u Kotezima

Džamija u Kotezima, čije ruševine nalaze se u centru sela Kotezi, desno od puta Ljubinje-Trebinje, oko 2 km sjeveroistočno od Popova polja, proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Za vrijeme turske uprave u Kotezima sagrađeni su: džamija, mekteb, dvije čatrnje, tri kule i više čardaka i stambenih zgrada. Ništa od ovih objekata u cjelosti nije sačuvano, ali su prisutni ostaci ruševina nekih objekata ili njihovi dijelovi. Prema usmenom predanju džamiju podigao je Mujo Kotezlija, koji je po osvajanju Hercegovine od strane osmanske vlasti, u ime sultana dijelio Popovo polje k ...

                                               

10. 6.

2001. - Medijski magnat Silvio Berluskoni po drugi put postao premijer Italije. 1918. - Prvi svjetski rat: Italijanski torpedni čamac potopio austro-ugarski bojni brod Sent Ištvan u jadranskom moru: više od 60 poginulih. 1996. - Predstavnici čečenskih separatista i Rusije potpisali sporazum kojim su utvrđene osnove za okončanje osamnaestomesečnog rata u Čečeniji. 1990. - Na prvim višestranačkim parlamentarnim izborima u Čehoslovačkoj od 1946. pobedio Građanski forum Vaclava Havela. 1940. - Drugi svjetski rat: Italija objavila rat Francuskoj i Velikoj Britaniji. 1997. - Po nalogu lidera Crv ...

Drugi svjetski rat u Bosni i Hercegovini
                                     

ⓘ Drugi svjetski rat u Bosni i Hercegovini

Za vrijeme drugog svjetskog rata, Kraljevinu Jugoslaviju su 6.4. 1941. napale sile Osovine i prisilile njenu vojsku na kapitulaciju 17.4. 1941. Deset dana prije su u Zagreb ušle njemačke snage, te je isti dan proglašena Nezavisna država Hrvatska.

Pobjedničke Sile Osovine su odlučile da cijela teritorija BiH dođe pod vlast NDH, čiji je poglavnik Ante Pavelić započeo politiku s ciljem eliminacije srpskog stanovništva, koje je uključivalo prisilno prevođenje na katoličanstvo, protjerivanje i genocid. Vlast NDH je, s druge strane, muslimansko stanovništvo smatralo Hrvatima islamske vjere.

NDH, međutim, nije bila u stanju uspostaviti svoju vlast nad cijelom BiH, u kojoj, pogotovo u krajevima sa srpskim stanovništvom i pogotovo nakon njemačkog napada na SSSR u junu 1941. izbijaju pobune protiv novog režima.

Pobunjenici su se s vremenom podijelili na dvije frakcije - partizane pod vodstvom Titovih komunista koji su se borili za socijalizam i federativno preuređenje Jugoslavije nakon oslobođenja, te četnike koji su nastojali obnoviti predratni poredak.

Nakon što je 1941. u Srbiji slomljena Užička republika, glavnina partizanskih snaga se prebacila u BiH gdje će biti središte njenih aktivnosti. Zbog toga će upravo to područje biti poprištem velikih i značajnih ratnih operacija kao što su bitka na Neretvi i bitka na Sutjesci.

U isto vrijeme je u BiH počinjen i veliki broj zločina nad civilnim stanovništvom, ispočetka uglavnom nad Srbima, a kasnije i nad pripadnicima drugih nacionalnosti. U tome su, u većem ili manjem omjeru, sudjelovale sve zaraćene strane, iako su partizani u tome bili više motivirani ideološkim nego nacionalnim motivima.

Partizani su s vremenom stekli povjerenje i podršku među pripadnicima svih nacionalnosti, tako da se od 1943. bilježi i veći broj muslimana među njihovim redovima. Tome je pridonijelo i stvaranje ZAVNOBiH-a kao institucije temeljem koje će u okviru poratne jugoslavenske federacije biti obnovljena bosansko-hercegovačka državnost.

Partizani su od 1942. do 1945. imali velike dijelove BiH pod svojom kontrolom, ali su je nad cijelom BiH ustanovili tek neposredno iza završetka rata. Odžak, koji se predao krajem maja 1945., se smatra posljednjim osovinskim uporištem u Evropi.

Bosna i Hercegovina je imala velike gubitke stanovništva tokom Drugog svjetskog rata. Prema dopuni i reviziji saveznog popisa iz 1964: "Žrtve rata 1941-1945.", koju su dopunili i donekle revidirali saradnici Muzeja žrtava genocida iz Beograda, do 2009. poznata su imena najmanje 211.261 stradala lica sa područja Bosne i Hercegovine čiju smrt su prouzrokovale okupatorske i kolaboracionističke formacije. Riječ je o palim borcima NOVJ i o civilnim žrtvama (žrtve fašističkog terora. Ovaj popis nije konačan i dopunjava se iz godine u godinu.

Prema ovom pojedinačnom registru, najveći broj stradalih imala je opština Bosanska Dubica: 16.155 stradalih. Kada je riječ o gradskom stanovništvu, najviše ljudskih gubitaka imalo je Sarajevo: 10.789.

Oružane formacije Nezavisne Države Hrvatske odgovorne su za stradanje 80.11% žrtava Bosne i Hercegovine u Drugom svjetskom ratu. Ovo je naročito karakteristično kada je riječ o zločinima ustaša nad stanovništvom kotara Bosanska Dubica i o zločinima ustaša nad stanovništvom Sarajeva. Oružane snage NDH odgovorne su za smrt 72.76% stanovnika kotara Bosanska Dubica i za 95.87% stradalih stanovnika Sarajeva.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →