Back

ⓘ Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju



                                               

Drugi glasnik

Drugi glasnici – poznati i kao sekundarni glasnici ili sistem drugih/sekundarnih glasnika – su molekule koji prenose signale od receptora na površini ćelije do unutarćelijskih ciljnih molekula, u citoplazmi ili jedru. Prenose signale hormona kao što su epinefrin i faktor rasta, izazivajuĆI neki oblik promjene u aktivnosti ćelija. U značajnoj mjeri, pojačavaju snagu signala. Sekundarni glasnici su komponente kaskade prijenosa signala. Druge glasnike je otkrio Earl Vilbur Suderland Yunior. Za ovo otkriće mu je dodeljena Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu 1971. Uočio je da epinefrin ...

                                               

Imunski odgovor

Imunski odgovor predstavlja fiziološki odgovor organizma koji započinje aktivacijom imunog sistema prispjelim antigenom, a uključuje imunitet na patogene mikroorganizme, naprimjer, ali i štetni imunitet na vlastite antigene, alergije i transplantate. Imunska reakcija se ispoljava u interakciji specifičnog antigena i odgovarajućeg antitijela. Opća svojstvenost antigena je, prema tome, sposobnost iniciranja produkcije antitijela i vezivanja za njih. Potpuni antigeni posjeduju oba svojstva, a nepotpuni isključivo reagiraju sa antitijelima. Prema porijeklu, antigene dijelimo u prirodne i sinte ...

                                               

Bezuspješni transfer

Bezuspješni transfer ili abortivni transfer je bilo koji prijenos DNK bakterijskog donora u ćelijama primatelja koji ne uspostavi ulazeću DNK kao dio nasljednog materijala primatelja. Abortivni prenos uočen je u sljedećim transdukcijama i konjugacijama. U svim slučajevima, preneseni fragment razrjeđuje se kako kultura raste# Greške u integraciji prenesene DNK u nasljedni materijal ćelije primatelja mogu biti zbog: cirkularizacija se odvija, ali kružna molekula griješi u svom sistemu za održavanje. Tada se abortivni transfer javlja kao plazmid. Geni koji se nalaze na pripadajućem dijelu DNK ...

                                               

Genetički marker

Genetički marker ili biljeg je, u prvom redu, gen ili segment DNK poznate lokacije na hromosomu, koji se može koristiti za identifikaciju jedinki, populacija ili vrsta. U širem smislu, može se opisati i kao bilo koja neistovjetna varijacija u roditeljskom paru, a koja se javlja u nihovom potomstvu. Genetički marker može biti kratka DNK sekvenca, kao što je mononukleotidna promjena jednog baznog para SNP, ili duga, kao što su minisatelliti.

                                               

Nukleoplazma

Nukleoplazma, karioplazma ili jedrov sok, slično kao i citoplazma u ostatku ćelije, je sadržaj koji, uz hromosome ospunjava jedro. Nukleoplazma je jedna od vrsta protoplazme, a obavijena je jedrovom membranom ili jedarnom ovojnicom. Nukleoplazma uključuje hromosome i jedarce. U njoj su rastvorene mnoge supstance, kao što su nukleotidi potrebni za funkcije jedra, kao što je replikacija DNK i enzimi koji usmjeravaju aktivnosti koje se odvijaju u jedru. U vodi, tečni dio nukleoplazme zove se nukleosol ili jedarna hijaloplazma.

                                               

Genetička varijacija

Genetička varijacija je termin engleskog porijekla, koji opisuje istovremenu varijaciju alela nekog gena u genskom fondu. Javlja ae u među populacijama, zasnovana na individualnim nositeljima varijantnnih gena. Ukratko, to je pojava da se različiti biološki sistemi, u istom vremenskom presjeku, međusobno razlikuju na razini jedinki i populacija. Prema tome, za razliku od pojma genetička varijabilnost za koji je glavna determinanta promjenljivost u vremenu, glavna odrednica pojma genetička varijacija je genetička različitost u funkciji prostora. Genetička varijacija nastaje slučajnim mutaci ...

                                               

Antisupresor

Antisupresor je mutacija koja ima suprotne efekte supresoru. Takve mutacije se mogu pojaviti u bilo kojoj od komponenti nepoznatog porekla koje utiču na sistem za translaciju genetičke informacija. To mogu biti: Enzim koji utiče supresiju tRNK, ko naprimjer aminoacil-tRNK sintetaza. Ova sitaza je baza modificiranja koje utiče na antikodon, tj. enzim koji modificira bazu ili baze uključene u ribosomskp vezivanje, enzim koji utiče na sazrijevanje tRNK ili kontrolni faktor ukupne sinteze tRNK. Ribosomska komponenta koja utiče na prepoznavanje u paru kodon-antikodon ili vezanju tRNK; Terminaci ...

                                               

Genetička konsultacija

Genetička konsultacija je informativni, komunikacijski i edukacijski proces vezan za pojavu ili rizik pojave nasljednih bolesti i poremećaja u pojedinca i/ili obitelji.

                                               

Sintaza

Sintaze – u biohemiji - su enzimi koji katalizira procese sinteza. Prema klasifikaciji EC brojeva, sitaze pripadaju grupi ligazas, dok lijaze kataliziraju suprornu reakciju. Treba imati na umu da je prvobitna biokemijska nomenklature razdvajala sintetaze i sintaze."Prema prvobitnom definiciji, sintaze ne koriste energiju iz nukleozid-trifosfata, dok sintetaze ne koriste nukleozid-trifosfate. Međutim, Zajednička komisija za biohemijsku nomenklaturu JCBN nalaže da se termin sintaze može se koristiti za bilo koji enzim koji katalizira sintezu bez obzira da ili ne koristi nukleozidne trifosfat ...

                                               

Molekulska genetika

Molekulska genetika je oblast genetike koja proučava nasljedive životne pojave, procese i odnose u i među molekulama. Interaktivno i difuzno pokriva interdisciplinarno područje biohemije, biofizike, biologije makromolekula i bioinformatike. U suštini, molekulska genetika istražuje krucijalno područje prelaska neživih spojeva u živu materiju, sinteze reproducibilnih makromolekula i njihove kontrole struktura i funkcija žive supstance. To je oblast proučavanja sistema centralne dogme molekulske biologije, tj. prirode skladištenja, prepisivanja i prevođenja genetičke informacije, te regulacij ...

                                               

Heritabilnost

Heritabilnost je pokazatelj odnosa između genetičkih i sredinskih uticaja na fenotipsko ispoljavanje posmatranog svojstva. Individualna raznolikost je jedna od najuočljivijih odlika svekolikog čovječanstva. Tu činjenicu dovoljno jasno ilustruje pominjani podatak da u cjelokupnoj ljudskoj populaciji preko 7.5 milijardi ljudi nije moguće naći dvije apsolutno identične osobe. Traganje za izvorima individualne varijacije i objašnjenje njenih fenomena spadaju u esencijalne probleme humanogenetičkih istraživanja. Poznato je da ukupnu fenotipsku raznolikost individua V f u nekoj posmatranoj grupi ...

                                               

Hemotropizam

Hemotropizam je rast i/ili kretanje organizma ili njegovih organa, uključujuči i pojedine ćelije, koje je određeno hemijskim podražajima. Takvi organizmi su bakterije i biljke, koje se usmjeravaju u vidu odgovora na hemijski stimulans izvan organizma i/ili njegovog dijela. Odgovor organizma ili njegovog dijela može biti pozitivan, ako je rast ili pokret usmjeren prema stimulans ili, pak, negativan, ako se udaljavaju od datog hemijskog stimulansa. Primer hemoterapnih pokreta može se vidjeti u toku rasta polenove cijevi, koja uvijek raste prema ovuli, usmjerena odgovarajućim biohemijskim pod ...

Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju
                                     

ⓘ Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju

Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, poznat i po skraćenici INGEB, javna je bosanskohercegovačka naučna ustanova, članica Univerziteta u Sarajevu. Afilijacijski je centar Međunarodnog centra za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, koji je osnovan kao specijalni projekat UN organizacije za industrijski razvoj Osnovan je pod nazivom: "Centar za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju" 1988. godine uz podršku Vlade SR BiH, ANUBiH i velikih bosanskohercegovačkih privrednih sistema. Aktom osnivanja, povjerena mu je funkcija kreatora i nosioca sveukupnog naučnog i stručnog rada u razvoju genetičkog inženjerstva i na njemu bazirane biotehnologije u BiH. Odgovarajućim zakonskim aktom, Skupština RBiH je 1993, početkom rata u BiH, preuzela pravo osnivača ove institucije, a kasnije, 1999, pravo osnivača INGEB-a preuzeo je Kanton Sarajevo

                                     

1. Historija

Biotehnologiju na bazi genetičkog inženjerstva, kao jednu od tri najpropulzivnije komponente tekućeg naučno-tehnološkog napretka, nadležni državni organi su svojevremeno uvrstili u prioritete Strategije i Programa naučno-tehnološkog razvoja BiH. Kao najracionalnija forma otjelovljenja usvojene istraživačke orijentacije, u tadašnjem sistemu finansiranja nauke, osnovana je institucija - nosilac razvoja ove oblasti u BiH: Centar za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju 1988., a u okviru realizacije Društvenog cilja VI. U periodu od 1988-91. obezbijeđena su krucijalna sredstva za nabavku i instaliranje kapitalne opreme. Paralelno je tekao i proces integrisanja kadrovskih, tehničkih i drugih bitnih potencijala za uspješan i efikasan rad Centra u skladu sa definisanim programskim ciljevima i dugoročnim projekcijama istraživanja u pripadajućim oblastima nauke i tehnologije. Rat u Bosni i Hercegovini je izazvao teško sagledive posljedice i u razvoju genetičkog inženjerstva i na njemu bazirane biotehnologije kako materijalno, tako i kadrovski. U ratnim uvjetima, poduzet je niz aktivnosti na očuvanju organizaciono-funkcionalnog integriteta Centra, osposobljavanju za rad u ratnim uvjetima te stvaranju osnovnih uvjeta za što uspješniji nastavak djelovanja u poratnom periodu. Odgovarajućim zakonskim aktom Službeni list RBiH 4/93, Skupština RBiH je 1993. preuzela pravo osnivača ove institucije i odredila joj status javne naučne ustanove" Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, Sarajevo”. Kasnije je Zakonom o visokom obrazovanju, pravo osnivača Instituta kao" javne ustanove koja će djelovati u okviru Univerziteta u Sarajevu” preuzeo Kanton Sarajevo 1999. Nakon završetka rata, značajna vlastita i druga međunarodna sredstva, investirana su u adaptaciju prostorija Instituta koji se do 2007. godine nalazio u Ulici Kemalbegova 10. Nakon potpisivanja Memoranduma o razumijevanju sa Međunarodnom komisijom za nestale osobe ICMP, međunarodna zajednica je u adaptaciju prostora i nabavku visokosofisticirane opreme uložila preko 1.050.000 $. Kao partnerska institucija ICMP-u, INGEB je značajno doprinio utemeljenju i razvoju projekta Identifikacije žrtava rata u BiH, a u Institutu je realizirano i prvo profiliranje skeletnih ostataka koje je rezultiralo uspješnom identifikacijom. Od 2004, ICMP samostalno nastavlja aktivnosti na identifikaciji žrtava rata, dok se u Institutu, na bazi stečenih iskustava, nastavlja realizacija započetih ali i novih naučno-istraživačkih projekata u oblasti DNK analize kao i ostalih oblasti molekularne genetike, genetičkog inženjerstva, citogenetike, bioinformatike te humane i populacione genetike. Razvija i respektabilnu izdavačku djelatnost u pripadujućim naučnoistraživačkim oblastima. Te aktivnosti se organizuju u saradnji sa brojnim institucijama Univerziteta u Sarajevu, ali i sa uglednim međunarodnim centrima. Istovremeno, Institut kadrovski, prostorno i infrastrukturno učestvuje u realizaciji dodiplomske i postdiplomske nastave iz oblasti genetike na Univerzitetu u Sarajevu, Međunarodnom univerzitetu u Sarajevu i na unverzitetu Burch. U Institutu su 2005. oformljene posebne laboratorije, kao organizaciono-funkcionalne jedinice specifičnog istraživačkog i ekspertnog profila. Kadrovski i materijalni kapaciteti pojedinih laboratorija su se fleksibilno mijenjali i prilagođavali dolazećim potrebama i mogućnostima i zahtjevima tekućih naučno-istraživačkih aktivnosti.

Otvaranjem procesa denacionalizacije i privatizacije ispostavilo se da je Katolički Školski Centar izvorni vlasnik zgrade u kojoj je smješten Institut, što je nametnulo problem njegovog izmještanja sa početne lokacije. U julu 2007. Institut se privremeno smjestio u iznajmljeni prostor, da bi se konačni, namjenski smještaj ostvario januara 2012. u Kampusu Univerziteta u Sarajevu, a zahvaljujući podršci Rektorata UNSA i nadležnog ministarstva Kantona Sarajevo. Ovim činom su riješeni dugogodišnji problemi prostornog smještaja i statusa Instituta, čime su stvorene realne osnove za uspješno ostvarivanje dugoročnih projekcija razvoja i povjerenih osnivačkih funkcija u pripadajućim naučnim oblastima.

                                     

2. Djelatnost

Djelatnost Instituta obuhvata sveukupni naučni i stručni rad u ostvarivanju funkcije nosioca razvoja genetičkog inženjerstva i na njemu bazirane biotehnologije u BiH, a naročito:

  • saradnja sa odgovarajućim institucijama u oblasti genetičke konsultacije, medicinske dijagnostike, forenzičke i medikolegalne prakse,
  • koordiniranje naučno-istraživačkih i stručnih aktivnosti u stvaranju uvjeta za realizaciju prioritetnih pravaca razvoja genetičkog inženjerstva i biotehnologije u BiH,
  • edukacija kadrova za praćenje razvoja i transfer genetičkog inženjerstva i biotehnologije, u bosanskohercegovačkim i međunarodnim razmjerima,
  • koordinacija organizacionog i funkcionalnog povezivanja i saradnje sa kompetentnim inostranim institucijama u kreiranju istraživačkih programa i ostvarivanju istraživačke i edukativne funkcije,
  • obavljanje odgovarajućih istraživačkih, edukacijskih i ekspertnih usluga pravnim i fizičkim licima u oblasti molekularne genetike, genetičkog inženjerstva i biotehnologije te biosigurnosti,
  • edukacija kadrova za genetičko-inženjerska i molekularno-genetička istraživanja,
  • kreativno učešće u programiranju dugoročnih projekcija razvoja biotehnologije na bazi genetičkog inženjerstva u BiH,
  • drugi komplementarni oblici naučnog i stručnog rada prema sopstvenim programima, po ugovoru ili nalogu osnivača.
  • izdavanje naučnih i stručnih publikacija, i
  • kreiranje i realizacija kontrole GMO i sistema biosigurnosti,
  • fundamentalna istraživanja u početnim fazama razvoja, projektovanja i transfera biotehnologije na bazi genetičkog inženjerstva,
  • analize i ekspertske studije u sistemu kontrole kvaliteta životne i radne sredine, životnih namirnica, lijekova, higijenskih, kozmetičkih, zaštitnih i drugih sredstava,
  • fundamentalna istraživanja u oblasti genskog DNK, hromosomskog i genomskog inženjerstva,
  • realizacija strateških segmenata Programa naučno-tehnološkog razvoja BiH u oblasti genetičkog inženjerstva i biotehnologije za potrebe proizvodnje hrane, medicine i farmacije, šumarstva i hortikulture, zaštite životne sredine i srodnih područja,
                                     

3. Upravna struktura

Pored direktora, upravljačko-stručnu strukturu INGEB-a su činili Naučno vijeće, Upravni odbor i Nadzorni odbor. Uspostavljanjem integrisanog Univerziteta u Sarajevu, odgovarajuće nadležnosti su prenesene na kompetentne organe UNSA, uz autonomno djelovanje Vijeća Instituta.

                                     

4. Organizacione jedinice – laboratorije

  • Laboratorija za humanu genetiku
  • Laboratorija za bioinformatiku i biostatistiku
  • Laboratorija za GMO i biosigurnost hrane
  • Laboratorija za citogenetiku i genotoksikologiju
  • Laboratorija za forenzičku genetiku
  • Laboratorija za molekularnu genetiku prirodnih resursa
                                     

5. Naučni i stručni saradnici

  • Mr. Lejla Lasić, viša stručna saradnica
  • Prof. dr. Kasim Bajrović, naučni savjetnik
  • Doc. dr. Adaleta Durmić Pašić, viša naučna saradnica, šefica Laboratorija za GMO i biosigurnost hrane
  • Dr. Anja Haverić, naučna saradnica
  • Dr. Naida Lojo-Kadrić, naučna saradnica
  • Dr. Amra Kazić, stručna savjetnica
  • Mr. Jasmin Ramić, viši stručni saradnik
  • Doc. dr. Sanin Haverić, viši naučni saradnik, šef Laboratorija za citogenetiku i genotoksikologiju
  • Prof. dr. Naris Pojskić, naučni savjetnik, Laboratorija za bioinformatiku i biostatistiku
  • Mr. Gabrijela Radosavljević, stručna saradnica
  • Mr. Maida Hadžić, stručna saradnica
  • Dr. Jasmina Čakar, naučna saradnica, šefica Laboratorija za forenzičku genetiku
  • Dr. Belma Kalamujić, naučna saradnica, šefica Laboratorija za molekularnu genetiku prirodnih resursa
  • Doc. dr. Lejla Kapur Pojskić, viša naučna saradnica, šefica Laboratorija za humanu genetiku
  • Mirela Džehverović, viša laborantica


                                     

6. Vanjski saradnici

  • Prof. dr. Damir Marjanović, naučni savjetnik
  • Prof. dr. Lada Lukić Bilela
  • Almir Medunjanin, Microsoft sistem administrator
  • Prof. dr. Rifat Hadžiselimović, naučni savjetnik
  • Dr. Lejla Kovačević, viša asistentica
                                     

7.1. Institucionalna saradnja Univerzitet u Sarajevu

  • Stomatološki fakultet
  • Poljoprivredni fakultet
  • Fakultet zdravstvenih studija
  • Akademija nauka i umjetnosti BiH
  • Veterinarski fakultet
  • Medicinski fakultet
  • Klinički centar Univerziteta u Sarajevu
  • Fakultet sporta i tjelesnog odgoja
  • Šumarski fakultet
  • Prirodno-matematički fakultet
                                     

7.2. Institucionalna saradnja Vanuniverzitetske institucije

  • Udruženje genetičara u Bosni i Hercegovini
  • Opća bolnica "Dr. Abdulah Nakaš", Sarajevo
  • BIOSPELD
  • Federalni agromediteranski zavod Mostar
  • Federalni zavod za poljoprivredu Sarajevo
  • GENOFOND
  • JU Zavod za medicinu rada kantona Sarajevo
                                     

7.3. Institucionalna saradnja Međunarodna saradnja

  • Nacionalni inštitut za biologijo v Ljubljani, Slovenija
  • Institut za molekularnu biologiju Prirodoslovno-matematičkog fakulteta Zagreb,
  • Université d’Orléans, Faculté de Sciences, Département de Biologie, Orléans,
  • Systématique et Évolution Université Paris-Sud, Orsay
  • Institut "Ruđer Bošković", Zagreb, Hrvatska
  • Fakultet za prirodne nauke i inženjerstvo Internacionalog Univerziteta u Sarajevu
  • TUBITAK, MRC – Research Institute for Genetic Engineering and Biotechnology, Gebze,
  • Fakultet za poljoprivredne nauke i hranu u Skoplju, Makedonija
  • International Center for Genetic Engineering and Biotechnology Trst
  • Institut za oceanografiju i ribarstvo u Splitu
                                     

8. Izdavačka djelatnost

  • Pojskić L., Ur. 2014: Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Ibrulj S., Haverić S. i Haverić A. 2008: Citogenetičke metode-Primjena u medicini. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Kapur-Pojskić L., Oruč L., Kurtović-Kozarić A., Pojskić N. 2013: Uvod u psihijatrijsku genetiku. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Hadžiselimović, R. et al., Ur. 2008: "Jubilej INGEB 20", Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju Univerziteta u Sarajevu: Molekularna forenzična genetika. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Hadžiselimović R. 2005: Bioantropologija – biodiverzitet recentnog čovjeka. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Sofradžija A., Muzaferović Š. 2007: Biodiverzitet sisara Bosne i Hercegovine – Katalog. INGEB, Sarajevo, Bosna I Hercegovina.
  • Hadžiselimović R., Pojskić N. 2005: Uvod u humanu imunogenetiku. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Bajrović K., Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R. 2005: Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
  • Marjanović D., Dobrača I. i Drobnič K. 2005: Prikupljanje, prezervacija i transport uzoraka za DNK analizu. INGEB, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →